Nöbetçi Eczaneler
Ömer Türk
İşte Diyarbakır’ın önemli eğitim yuvası Ziya Gökalp Lisesi’nin tarihçesi ve önemi.
ŞEHRİN HAFIZASI VE KURULUŞ ÖYKÜSÜ
Bazı şehirlerin simgeleri ve ilkleri, o şehrin kaderini belirleyen en önemli unsurların başında gelir. Kadim şehir Diyarbakır’da da eğitim denildiğinde akla gelen ilk ve en köklü kurum şüphesiz Ziya Gökalp Lisesi’dir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin tek lisesi olma unvanıyla tarihi bir misyon üstlenen bu ilim yuvasının temelleri,1890 yılında dönemin valisi Hasan Paşa tarafından atılmış; okul 1892-1893 eğitim-öğretim yılında “Diyarbekir İdadisi” adı altında bölge halkına hizmet vermeye başlamıştır.Tarihin en zorlu dönemlerinde dahi üzerine düşen milli vazifeyi hakkıyla yerine getiren okul, 1914-1918 yılları arasında erkek öğrencilerinin vatan savunması için askere alınması nedeniyle eğitim ve öğretime ara vermek zorunda kalmıştır.
Cumhuriyet döneminde de gelişimini sürdüren kurum, 1945 yılında yapımına başlanan ve 1948 yılında tamamlanan bugünkü tarihi binasına taşınmıştır.
1953 yılında “Diyarbekir Lisesi” olan ismi “Ziya Gökalp Lisesi” olarak değiştirilmiş, 1990-1991 eğit öğretim yılında ise ortaokul kısmının kapatılmasıyla müstakil lise olarak eğitim hayatına devam etmiştir. Zaman içinde şehirde yeni liseler açılmış olsa da, dışarıdan gelen binlerce öğrenciye kucak açan bu lise, çevre illerin de eğitim yükünü sırtlayarak adeta bölgenin gizli bir üniversitesi gibi faaliyet göstermiştir.
ÜLKE YÖNETİMİNE VE KÜLTÜR HAYATINA YÖN VEREN MEZUNLARIM
Türkiye’nin en tarihi 100 lisesi arasında 31. sırada yer alan Ziya Gökalp Lisesi, sadece bir okul değil; yetiştirdiği değerlerle Türkiye’nin siyasi, idari, kültürel ve ekonomik hafızasını şekillendiren bir ekoldür. Adına türküler yakılan (“Mektebin Bacaları”), adına özel okul marşları yazılan bu müstesna kurumdan mezun olan binlerce değer, ülke yönetiminde ve toplum hayatında en üst düzeyde söz sahibi olmuştur.
Okulun yetiştirdiği ve ülkeye yön veren kıymetli isimlerden bazıları şunlardır:
• Bakanlar ve Devlet Adamları: İçişleri Bakanı Abdulkadir Aksu, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı M. Mehdi Eker, İmar ve İskan Bakanı Recai İskenderoğlu, Devlet Bakanı Mehmet Kahraman, Bayındırlık Bakanı Fehim Adak, Sağlık Bakanı Yusuf Azizoğlu.
• Milletvekiller ve Belediye Başkanları:
Milletvekilleri Oya Eronat, İrfan Rıza Yazıcıoğlu, Cuma İçten;
Belediye Başkanları Feridun Çelik, Osman Baydemir, Turgut Atalay, Nurettin Dilek, Necat Cemiloğlu.
• Akademisyenler ve Rektörler:
1 Dicle Üniversitesi Rektörleri Prof. Dr. Selahattin Yazıcıoğlu, Prof. Dr. Sedat Arıtürk, Prof. Dr. Mehmet Özaydın ile Prof. Dr. Halil Değertekin, çok sayıda dekan, tıp profesörü ve hukukçu.
2. Edebiyat, Sanat ve İş Dünyasının Öncüleri:
Şair Ahmed Arif, Yazar Orhan Asena, Yazar Esma Ocak, Mıgırdiç Margosyan, Diyarbekir sevdalısı Eğitimci şair-yazar Recep Yılmaz;
İş insanları; Nihat Özdemir, Nadire İçkale;
Sanatçılar; Coşkun Sabah, Yaşar Özel, Bedri Ayseli ve Azize Gürses.
Şimdi gelelim ne istiyoruz’a;
ZIYA GÖKALP LİSESİ YAŞATMA DERNEĞI’NİN ASIRLIK BİLİM YUVASININ GELECEĞİ İÇİN ÇAĞRI BELGESİ
Şimdi Zıya Gökalp Lisesi Yaşatma Derneği Başkanı, eğitimci Ayten Ekmekçi’ ye kulak verelim.
ZİYA GÖKALP LİSESİ HAKKINDA OKUYUCULARA NELER SÖYLERSİNİZ?
GEÇMİŞ BAŞARILAR VE MEVCUT DURUM ANALİZİ
“Ziya Gökalp Lisesi, eğitimde modernleşmenin de öncüsü olmuştur. Öğrenci merkezli bir eğitim modeli oluşturmak amacıyla hayata geçirilen “Müfredat Laboratuvar Okulu (MLO)” programı kapsamında, 2000’li yılların başında bölgede pilot okul olarak seçilmiş ve özel statüyle taçlandırılmıştır. Geçmişi; bilgi yarışmaları, resim, spor ve folklor dallarında Türkiye dereceleriyle dolu olan okulumuz, özellikle 1995 yılına kadar TÜBİTAK bünyesinde düzenlenen Fizik, Kimya, Matematik ve Biyoloji olimpiyatlarında aldığı ödüllerle bölgenin en prestijli eğitim kurumu olduğunu kanıtlamıştır.
Ancak bu büyük mirasa ve geçmiş başarılara rağmen, okulumuz son yıllarda büyük bir kan kaybı yaşamaktadır. Büyük bir üzüntüyle müşahede etmekteyiz ki, bir zamanlar şampiyonlar çıkaran bu güzide kurum, son yıllardaki ÖSYM sınav sonuçlarına göre liseler arası sıralamada en düşük seviyelere gerilemiştir. Bu durum, asırlık çınarımızın taşıdığı potansiyele ve tarihine taban tabana zıttır.”
“PROJE OKULU” TALEBİ VE YÜRÜTÜLEN GİRİŞİMLER
“Başarılarla dolu tarihi geçmişe sahip olan Ziya Gökalp Lisesi’nin yapısal sorunlarını çözmek, okulun fiziki ve akademik kalitesini yükseltmek ve mezunlar arasında sarsılmaz bir dayanışma bağı kurmak amacıyla 2019yılında Ziya Gökalp Lisesi Yaşatma Derneği’ni faaliyete geçirdik.
2016-2017 eğitim-öğretim yılında Türkiye genelinde birçok tarihi lise “Proje Okulu” statüsüne alınarak koruma ve nitelikli eğitim kapsamına dahil edilirken, ne yazık ki bu tarihi çınar hak ettiği kapsamın dışında bırakılmıştır. Dernek olarak bu haksızlığı gidermek adına her kademede girişimlerde bulunduk. 2019 yılında Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğü görevine atanan ve aynı zamanda okulumuzun gurur kaynağı mezunlarından olan Feysel Taşçıer’i ziyaret ederek taleplerimizi ilettik; ancak verilen sözlere rağmen somut bir adım atılmadı. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Sayın Ziya Selçuk’un ilimizi ziyareti esnasında hem yazılı hem de sözlü olarak taleplerimizi en üst makama sunduk, fakat bir netice elde edemedik. Son olarak, okulumuzda geçmişte görev yapmış olan ve şu anki İl Milli Eğitim Müdürümüz Sayın Salih Sadoğlu’na da konuyu detaylarıyla arz etmemize ve kendisinden destek sözü almamıza rağmen henüz olumlu bir dönüş sağlanamamıştır.”
SONUÇ VE ÇAĞRI
Bu değerli eğitim kurumunun hak ettiği konumda olmaması tüm Diyarbakır halkının ve asırlık mezunlar camiasının ortak yarasıdır. Ziya Gökalp Lisesi’nin akademik başarıya imza attığı o eski şanlı günlerine dönmesi ve tarihi dokusuna uygun bir şekilde geleceğe taşınması en büyük gayemizdir.
Bu makus talihin yenilmesi için tek ve en somut çözüm yolu,
Ziya Gökalp Lisesinin “Proje Okulu” statüsüne alınmasıdır. Yetkilileri ve tüm kamuoyunu bu haklı mücadelemize destek vermeye davet ediyoruz.”